بررسی زمان و نمود در گویش بختیاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیارگروه زبانشناسی، واحد آبادان، دانشگاه آزاد اسلامی، آبادان، ایران

2 استادیار گروه زبان شناسی، واحد شادگان، دانشگاه آزاداسلامی، شادگان، ایران.

3 دانشجوی دکتری، گروه زبان شناسی همگانی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

چکیده

پژوهش حاضر مطالعه‌ای توصیفی تحلیلی است که به بررسی انواع زمان افعال و همچنین انواع نمود در گویش بختیاری می‌پردازد. داده های این پژوهش از طریق مطالعۀ میدانی و ضبط 10 ساعت مصاحبه با گویشوران بختیاری بر اساس اصول واژه‌شناسی کاتامبا و استنهام (2007) مورد تجزیه و تحلیل توصیفی قرار گرفته‌اند. در گویش بختیاری برخلاف زبان فارسی شناسه‌ها به فعل اصلی می‌چسبند و فعل معین (بودن) بدون تغییر می‌ماند. ساختار اصیل ماضی بعید همچون دیگر ارکان گویش بختیاری از نفوذ زبان فارسی مصون نمانده و می‌رود که فرو ریزد و فراموش شود. ماضی بعید نیز در گویش بختیاری مثل فارسی است، فقط به جای «بود» از «بید» یا «بی» یا «وی» استفاده می‌شود. برای بیان زمان آینده در این گویش معمولاً همان مضارع اخباری به‌کار می‌رود. در گویش بختیاری قرار‌دادن تکواژ تصریفی /e/ در آغاز فعل، قبل از ستاک فعلی بیانگر نمود ناقص است. برای نشان‌دادن رخداد فعلی که کاملاً به پایان رسیده است می‌توان از گذشتۀ ساده یا ماضی بعید استفاده کرد. در این گویش ساخت‌هایی به صورت گذشتۀ کامل و دارای نمود کامل هستند. نتایج این پژوهش می‌تواند در دستیابی به ساخت دستوری این گویش کمک کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigating Tense and Aspect in Bakhtiari Dialect

نویسندگان [English]

  • Bahman Gorjian 1
  • Seyed Foad Ebrahimi 2
  • ُShida Eskandari 3
1 Associate Professor, Department of Linguistics, Abadan Branch, Islamic Azad University, Abadan, Iran
2 Assistant Professor, Department of Linguistics, Shadegan Branch, Islamic Azad University, Shadegan, Iran
3 Ph.D. student of Linguistics, Department of Linguistics, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran
چکیده [English]

The present study investigated the tense and aspect from morphological and phonological perspectives in the Bakhtiari dialect as a linguistic variety of the Persian language. This dialect is used in four provinces of Charmahal and Bakhtiari, Isfahan, Kohgiloye and Boyerahmad, and Khuzestan. The method of the study is descriptive which has been conducted through field study. Data were collected in Charmahal and Bakhtiari provinces and the north of Khuzestan province. About 10 hours of peoples' daily conversations were recorded and analyzed based on Katamba and Stonham (2007). Results showed that the future and past tenses of this dialect have attached auxiliary verbs of "be "pronounced as "bid", "vi" or "bi". The bound morpheme of /e/ is initially attached to the verb stem which shows no perfect aspect of this structure. Thus, the perfect aspect cannot be seen in this dialect; therefore, simple past or past perfect tense is used interchangeably. Past perfect aspects can be seen as a frequent structure in this dialect. The results of this study can help linguistics arrive at a complete picture of Bakhtiari's verbal constituents. It also may be a guide for investigating other Persian language dialects regarding their grammatical structures.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tense
  • aspect
  • Bakhtiari dialect
  • Persian language
 منابع فارسی
احمدی گیوی، حسن (1380). دستور تاریخی فعل. تهران: نشر قطره.
امانی بابادی، مریم (1392). بررسی نمود دستوری در گویش لری بختیاری. پایان نامۀ کارشناسی ارشد زبان شناسی همگانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان.
احمدی، مجتبی (1393). توصیف رده شناختی زمان دستوری در گویش گرجی فریدن. پایان نامۀ کارشناسی ارشد زبان شناسی، دانشگاه اصفهان.
راولینــسون، هنری کرزویک (1362). ســفرنامه راولینسون (گذر از زهاب به خوزستان). ترجمۀ سـکندر بهاروند امان اللهی بهاروند. تهران: انتشارات موسسه آگاه.
رضایی، والی و مریم امانی بابادی (1392). بررسی نمود دستوری در گویش لری بختیاری. مطالعات زبان و گویش های غرب ایران، 3(1)، 139-157
گلفام، ارسلان (1385). اصول دستور زبان. تهران: انتشارات سمت.
ماهوتیان، شهرزاد (1378). دستور زبان فارسی از دیدگاه رده شناسی. تهران: نشر مرکز.
مرزبان راد، علی (1379). دستور سودمند. تهران: انتشارات دانشگاه صنعتی امیرکبیر
References
Comrie, B. (1976). Aspect. Cambridge: Cambridge University Press.
Cook, V. (1989). Applied Linguistics and Language Teaching in the 21st Century. In V. Cook and L. Wei (eds.) Introduction to Contemporary Applied Linguistics. (pp. 139-162). New York: Mouton de Gruyter.
Comrie, B. (1987). Tense. London: Cambridge University Press.
Katamba, F., & Stonham, J. (2007). Morphology: London: Macmillan.