باز‌نمایی ‌کارگزاران اجتماعی و پیوند آن با مؤلفه‌های گفتمانی و ایدئولوژیک در رمان «راز‌های‌ سرزمین ‌من»: تحلیلی بر مبنای الگوی ون‌لیوون

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدهٔ زبان و ادبیات، دانشگاه کردستان، سنندج، کردستان، ایران

2 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده زبان و ادبیات، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

3 دانشیار گروه زبان انگلیسی و زبان شناسی؛ دانشکدۀ زبان و ادبیات، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

4 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدهٔ زبان و ‌ادبیات، دانشگاه کردستان، سنندج، کردستان، ایران

چکیده

تحلیل گفتمان انتقادی الگوی تحلیلی کارآمدی درموردِ تعامل پیچیده میان زبان، قدرت و جامعه است. تحلیل‌ گفتمان ‌انتقادی رویکرد‌های ‌متفاوتی دارد که هرکدام به جنبه یا جنبه‌هایی از متن توجّه‌کرده‌اند. رویکرد ون لیوون که بر بازنمایی کارگزاران اجتماعی، کنش‌ها و ساختارها در گفتمان تأکیددارد، الگویی مؤثر برای آشکارسازی ایدئولوژی‌ها و ساختارهای قدرت پنهان در لایه‌های زیرین متن است. در این پژوهش رمان «راز‌های‌ سرزمین ‌من» اثر‌ رضا ‌براهنی را از منظر‌ تحلیل ‌گفتمان ‌انتقادی، با رویکرد ‌ون‌لیوون (1996) بررسی و تحلیل‌کرده‌ایم. به‌منظور تبیین برساخت شبکة کارگزاران اجتماعی در داستان، و اینکه چگونه به ساخت واقعیت‌های اجتماعی در رمان کمک‌می‌کنند، براساس ظرفیت این ‌رمان، مؤلفه‌های‌ اصلی حذف و اظهار و زیرمؤلفه‌های مختلف‌شان را جمع‌آوری‌کرده‌ایم. نتایج پژوهش، نقش شبکة گستردة کارگزاران اجتماعی داستان در شکل‌دهی به طرح کلّی روایت داستان، همچنین، چگونگی قوامِ ساختار اجتماعی کارگزاران داستان تحت تأثیر ساختارهای اجتماعی و ایدئولوژیکِ تعبیه‌شده در متن را نشان‌می‌دهد. روش‌ پژوهش تحلیلی- توصیفی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The Representation of Social Actors and Its Connection to Discursive and Ideological Components in the Novel My Homeland’s Secrets: An Analysis Based on van Leeuwen’s Framework

نویسندگان [English]

  • Vazir Vaisi 1
  • Teymoor Malmir 2
  • Ebrahim Badakhshan 3
  • Fardin Hosseinpanahi 4
1 PH.D. Student, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Language and Literature, University of Kurdistan, Sanandaj, Kurdistan, Iran
2 Professor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Language and Literature, University of Kurdistan, Sanandaj, Kurdistan, Iran
3 Associate Professor of Linguistics. Faculty of Language and Literature, University of Kurdistan, Sanandaj. Kurdistan, Iran.
4 Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Language and Literature, University of Kurdistan, Sanandaj, Kurdistan, Iran.
چکیده [English]

Analyzing the language of contemporary literary works is essential for uncovering the hidden ideologies and power structures within the text's underlying layers. In this study, we have examined and analyzed the novel "Mysteries of My Land" by Reza Baraheni using critical discourse analysis (CDA) based on Van Leeuwen's approach (2008). The aim of this research is to identify and analyze the main components of exclusion and inclusion and their subcomponents in this novel. The research method is descriptive-analytical, and we have employed quantitative methods for counting the socio-semantic components and analyzing the data. The findings of the study indicate that each of the socio-semantic components and their subcomponents have been utilized in the novel, and their frequency and percentage have been presented in the analysis section. For instance, the level of secrecy in this novel is 49%, indicating that the degree of explicitness is higher than the level of secrecy and ambiguity.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Critical Discourse Analysis&rdquo
  • Van Leeuwen&rdquo
  • Representation of Social Actors&rdquo
  • Mysteries of My Land&rdquo
  • &ldquo
  • socio-semiotic Components&rdquo

مراجع

منابع فارسی
آزاد ارمکی، تقی، زمانی سبزی، شهرام (1390). «بازنمایی جامعة پیش و پس از انقلاب باتکیه بر دو رمان رازهای سرزمین من و آزاده خانم و نویسنده‌اش اثر رضا براهنی». پژوهش زبان و ادبیات فارسی، 9(20)، 163- 181.
اشرفی، ناهید، رنجبر، ابراهیم، پارسا، احمد (1401). «بلاغت نام‌گزینی در رمان «سووشون» براساس الگوی بازنمایی کنشگران اجتماعی ون‌لیوون (نام‌دهی و طبقه‌بندی)». مطالعات زبانی و بلاغی، 13(30)، 7- 30.
اکبری، حمیدرضا، غلامعلی‌زاده، خسرو، تفکری رضائی، شجاع (1398). «بازنمایی کارگزاران اجتماعی در داستان در بویراحمد». متن پژوهی ادبی،23(82)، 139- 166.
براهنی، رضا (1387). رازهای ‌سرزمین ‌من، تهران: نگاه.
خوانساری، محمّد (1356). فرهنگ ‌اصطلاحات ‌منطقی، تهران: ‌بنیاد ‌فرهنگ ‌ایران.
رضایی، والی (1389). «نگاهی تازه به ساخت‌ مجهول در زبان ‌فارسی». پژوهش‌های ‌زبان‌شناختی، 2(1)، 19- 34.
سعیدی، کیهان، پارسا، سیداحمد (1402). «تحلیل منطق گفتمانی فرامتن‌های پیوستة مؤلّف- راوی در شازده حمام پاپلی یزدی». مطالعات زبانی و بلاغی،14(31)، 161- 190.
صابرپور، زینب (1392). «بازنمایی جنسیت در رمان رازهای سرزمین من».  نقد ادبی، 6(23)، 83- 104.
صدقی رضوانی، محمّدرضا، قادری، حاتم (1391)، «کنش طبقاتی و تأثیر آن بر ادبیات داستانی ایران؛ مطالعة موردی رضا براهنی». پژوهش سیاست نظری، 7(12)، 121- 140.
غلامعلی‌زاده، خسرو، ‌تفکّری‌رضایی، شجاع، اکبری، حمیدرضا‌ (1396). «نام‌دهی و طبقه‌بندی ‌کارگزاران ‌اجتماعی در داستان "آل" براساسِ ‌الگوی‌ ون‌لیوون». ‌جستارهای ‌زبانی، 8(42)، 71- 89.
کنعانی، ابراهیم، انتظاری، صفورا (1401)، «تحلیل گفتمان انتقادی رمان رویای تبت بر پایۀ الگوی ون‌لیوون»، مطالعات زبانی و بلاغی، سال 13، شمارۀ 29، 219- 240.
گیویان، عبدالله، سروی‌زرگر، محمّد (1388)، «بازنمایی ‌ایران در سینمای ‌هالیوود». ‌تحقیقات ‌فرهنگی ایران، 2(8)، 147- 177.
مهدی‌زاده، محمّد (1387). رسانه‌ها و بازنمایی، تهران: دفتر مطالعات و توسعۀ ‌رسانه‌.
ون‌‌دایک، تئون (1382). مطالعاتی در تحلیل گفتمان (از دستور ‌متن تا گفتمان‌ کاوی ‌انتقادی). ترجمۀ گروهی از مترجمان، تهران: فرهنگ ‌رسانه.
ون‌‌دایک، تئون (1394)، ایدئولوژی و گفتمان. ترجمۀ محسن نوبخت، تهران: سیاهرود.
هال، استوارت (1382). غرب و بقیّه، گفتمان و قدرت در دولت. ترجمۀ حسین ‌راغفر، تهران: ‌نقش و‌ نگار.
همایی، جلال ‌الدین (1389). فنون‌ بلاغت وصناعات ‌ادبی. تهران: ‌اهورا.
یارمحمدی، لطف الله (1385). ارتباطات از منظر گفتمان ‌شناسی انتقادی. تهران: هرمس.
یارمحمدی، لطف الله (1393). در‌آمدی به گفتمان ‌شناسی. تهران: ‌هرمس.
یارمحمدی، لطف الله (1395). تجزیه و تحلیل ‌مقابله‌ای گفتمان‌ شناختی ‌زبان‌ فارسی و انگلیسی. تهران: هرمس.
 
References
Akbari, H., Gholamalizadeh, Kh., & Tafakkori Rezaei, Sh. (2019). The Representation of Social Actors in Dar Boyer- Ahmad within Van Leeuwen's Framework (A CDA Approach). Literary Text Research, 23(82), 139-166. doi: 10.22054/ltr.2018.20010.1797
Ashrafi, N., Ranjbar, I., & Parsa, S. A. (2023). The rhetoric of nomination in Suvashun based on Van Leeuwen's model of social actors (Nomination and Categorization). The Journal of Linguistic and Rhetorical Studies, 13(30), 7-30.
            doi: 10.22075/jlrs.2022.23452.1917
Azad Armaki, T., & Zamani Sabzi, Sh. (2011). Representation of pre- & post-revolution society with emphasis on in two novels Mysteries of My Land and Azadeh Khanom and Her Writer by Reza Baraheni. Persian Language and Literature Research, 9(20), 163-181.
Baraheni, R. (2008). Mysteries of My Land. Tehran: Negah.
Gholamalizadeh, Kh., Tafakkori Rezaei, Sh., & Akbari, H. (2017). Naming and classification of social agents in the story of "Al" based on Van Leeuwen's model. Linguistic Perspectives, 8(42), 71-89.
Givian, A., & Sarvi Zargar, M. (2010). Hollywood’s Representation of Iran. Journal of Iranian Cultural Research, 2(4), 147-177.
            doi: 10.7508/ijcr.2009.08.005
Hall, S. (2003). The West and the Rest: Discourse and Power. (Translated by Hossein Raghfar). Tehran: Naghsh o Negar.
Homaei, J. (2010). Rhetorical Techniques and Literary Devices. Tehran: Ahura.
Kanani, E., & Entezari, S. (2022). Critical discourse analysis of Farbia Wafi’s Tibetan Dream based on the model of Theo Van Leeuwen. The Journal of Linguistic and Rhetorical Studies, 13(29), 219-240. doi: 10.22075/jlrs.2021.23461.1918
Khansari, M. (1977). Dictionary of Logical Terms. Tehran: Iran Culture Foundation.
Mehdizadeh, M. (2008). Media and Representation. Tehran: Office of Media Studies and Development.
Osisanwo, Ayo (2016) Role Allocation in the Media Representation of Participants in selected Electoral Discourses in Nigeria. Athen Journal of Mass media and communications, 2 (3) :183- 204.
Rezaei, V. (2010). A new look at the passive construction in Persian. Linguistic Research, 2(1), 19-34.
Saeedi, K., & Parsa, S. A. (2023). Analysis of the Discursive Logic of the Author-Narratorʼs Continuous Metatexts in the Shazdeh Hamam by Papoli Yazdi. The Journal of Linguistic and Rhetorical Studies, 14(31), 161-190. doi: 10.22075/jlrs.2022.25127.1993
Saberpour, Z. (2013). Gender representation in Raz'haye Sarzamine Man. Literary Criticism, 6(23), 83-104.
Sedghi Rezvani, M. R., & Ghaderi, H. (2012). Class practice and its effect on narrative literature of Iran; Case study of Reza Baraheni. Theoretical Policy Research, 7(12), 121-140.
Van Dijk, T. A. (2003). Studies in Discourse Analysis (From Text Grammar to Critical Discourse Analysis). (Translated by a group of translators). Tehran: Farhang Resaneh.
Van Dijk, T. A. (2015). Ideology and Discourse. (Translated by Mohsen Nobakht), Tehran: Siahrood.
Van Leeuwen, T. (1996). The representation of social actors. Texts and practices: Readings in critical discourse analysis, Edited by Carmen Rosa Caldas- Coulthard and Malcolm Coulthard, First published, London and New York: Routledge, pp. 32- 70.
Van Leeuwen, T. (2008). Discourse and practice: New tools for critical discourse analysis, Oxford: Oxford University Press. ‏
Yarmohammadi, L. (2006). Communication from the Perspective of Critical Discourse Analysis. Tehran: Hermes.
Yarmohammadi, L. (2014). Introduction to Discourse Analysis (2nd ed.). Tehran: Hermes.
Yarmohammadi, L. (2016). Contrastive Discourse Analysis of Persian and English. Tehran: Hermes.
 
پژوهش‌های زبان‌شناسی: نظریه و کاربرد
دوره 4، شماره 1 - شماره پیاپی 9
بهار 1404
فروردین 1404
صفحه 27-57

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 31 فروردین 1403
  • تاریخ بازنگری: 16 مرداد 1403
  • تاریخ پذیرش: 16 مهر 1403

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار