بررسی نشانه - معنا شناختی واژه‌ها و اصطلاحات کاربردی در علم پزشکی و کاربرد آن‏ها در زبان فارسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار زبان شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ، ایران

2 دانش‌آموختۀ دکتری زبانشناسى، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاداسلامى، تهران، ایران

چکیده

در این مقاله به منظور بررسی مفهوم ضمنی واژه‌ها و اصطلاحات نظام نشانه ای پزشکی که بعنوان نماد به نظام نشانه ای زبان فارسی راه یافته و بکار می روند،  از "فرهنگ‏ شفاهی سخن" و "فرهنگ فارسی گفتاری"، داده‌های مناسب با موضوع پژوهش استخراج شده و با استفاده از دانش  معنی‏ شناسی و نشانه‌شناسی و بر اساس چارچوب نظری پیرس به تحلیل معنای ضمنی آن‏ها پرداخته شده و با ذکر نمونه برای هر یک در مفهوم صریحشان در نظام نشانه ای پزشکی، هم‏چنین ضمن ارائه‌ نمونه‌هایی برای کاربرد مفهوم ضمنی این واژه‏ها و اصطلاحات در زبان فارسی، مشخص شد که هر یک از این نماد‌ها به هنگام انتقال به نظام نشانه ای زبان فارسی از رفتار تازه‌ای برخوردار می‌شوند. بیشترین میزان استفاده از واژه‌ها و اصطلاحات پزشکی، کاربرد اندام‏واژه‌ها در زبان فارسی محاوره ای می‌باشد و در این میان چند اندام‏واژه کاربرد گسترده‌تری نسبت به بقیه در اصطلاحات فارسی گفتاری دارند و اکثرا در معنای ضمنی خود به‏ کار می‌روند؛ مانند  اندام‏واژه "روده" در " یک روده راست تو شکمش نداره". به طور کلی این نتایج حاصل شد که واژه‌ها و اصطلاحات مذکور در ضرب المثل‏های زبان فارسی عموماً بصورت شمایل بازنمایی می‌شوند و در واقع استعاره محسوب می‌شوند و استعاره را می‌توان جزو نشانه شمایلی محسوب کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Semio-Semantic Study of Medical Words and Terms and Their Usage in Persian Colloquial Language

نویسندگان [English]

  • Faezeh Farazandehpour 1
  • Bahare Hadi-lu 2
1 Assistant Professor of Linguistics , Science and Research Branch, Islamic Azad University , Tehran, Iran
2 PhD degree in Linguistics, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده [English]

In this paper, in order to investigate the implicit meaning  of medical words and terms in relevant semiotic system and to study their usage as symbols in Persian colloquial language,   the proper data were collected from  “Sokhan Oral Dictionary” and “Persian Colloquial Dictionary”, and then their implicit meanings were analyzed based on semantics and semiotics knowledge within Pierce framework. Then while presenting some examples for each concept in the medical semiotic schemes and also illustrating some instances of their  implicit meaning in Persian language, it was distinguished that each of these symbols behave in a new way when confronting the semiotic schemes of Persian language. Most frequent application of medical words and terms is the usage of organ-words in Persian colloquial language. Some of these words are widely used in comparison to the other terms of colloquial Persian language and are mostly applied in their implicit meaning such as the word “gut” in this proverb:“there’s no straight gut in his stomach” (i.e. he is not honest) or the word “skeleton” in this expression:     “ he is like a skeleton” (i.e. he is very thin). In general it was found that such words and terms which are used in the Persian proverbs are mostly represented as icons and are actually counted as metaphors and the metaphors can be considered as iconic signs.

منابع فارسی
افراشی، آزیتا (1379). نگاهی به مسألۀ نشانداری معنی­شناختی و پیشنهادی در طبقه­بندی آن در زبان فارسی. مجموعه مقالات دانشگاه علامه طباطبایی، شمارۀ 98: 854-821.
پیرس، چالرز سندرس (1381). «منطق به مثابۀ نشانه­شناسی: نظریۀ نشانه­ها». ترجمۀ فرزان سجودی. زیباشناخت، شمارۀ : 64-51.
روبینز، رابرت هنری (1387). تاریخ مختصر زبانشناسی. ترجمۀ علی­محمد حق­شناس. تهران: کتاب ماد. سجودی، فرزان، نشانه­شناسی کاربردی. ویرایش دوم. تهران: نشر علم
سجودی، فرزان (1388). نشانه­شناسی نظریه و عمل. تهران: نشر علم
شعیری، حمیدرضا (1386). بارت: از ساختگرایی تا آستانۀ واسازی. مجموعه مقالات هم­اندیشی­های بارت و دریدا، ناشر: فرهنگستان هنر
شعیری، حمیدرضا (1395). نشانه معناشناسی ادبیات. تهران: دانشگاه تربیت مدرس
صفوی، کورش (1390). از زبان­شناسی به ادبیات. جلد دوم : شعر. تهران: همشهری
صفوی، کورش (1393). آشنایی با نشانه­شناسی ادبیات. تهران: علمی
کالر، جاناتان (1379). فردینان دو سوسور. ترجمۀ کورش صفوی. تهران: هرمس
گل­محمدزاده، داریوش (1385). نشانه­شناسی رنگ­واژه­های زبان فارسی. پایان­نامۀ کارشناسی­ارشد زبان­شناسی همگانی، دانشکده ادبیات فارسی و زبان­های خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی: تهران
 
References
Barthes, R. (1964). Elements of Semiology. (Annette Lavers and Colin Smith trans.). London: Jonathan Cape.
Chandler, D. (2002). Semiotics: The Basics. London: Routledge.
Clarke, D. S (1987). Principles of Semiotic. London: Routledge and Kegan Paul.
Jacobson, R. (1978). Six Lectures on Sound and Meaning. Cambridge, Mass:  arvard University Press.
Lakoff, G. & Johnson, M. (1980). Metaphors We Live by. Chicago: University of Chicago Press.
Morris, C. W. (1938). Foundations of the Theory of Signs. Chicago: University of Chicago Press.
Peirce, C.S. (1958). Collected Papers of Charles Sanders Peirce. Vols. 1-6, C. Hartshorne, & P. Weiss (Eds.), Vols. 7-8, A.W. Burks (Ed.), Cambridge, MA: Harvard University Press, pp. 1931-1935.